Qelizat staminale ndahen në kategori të ndryshme, sipas origjinës së tyre. Ndarja kryesore bëhet në qeliza staminale embrionale dhe qeliza staminale adulte. Qelizat staminale adulte mund të merren nga burime të ndryshme, si palca e kockave, ndërsa një tjetër burim i rëndësishëm janë qelizat staminale të gjakut të kordonit umbilikal, të cilat mblidhen në lindje dhe përdoren gjerësisht në mjekësinë rigjeneruese dhe transplantologji.
Qelizat staminale embrionale
Qelizat staminale embrionale kanë potencialin më të madh biologjik, pasi mund të diferencohen në pothuajse çdo lloj qelize të organizmit. Ato përdoren kryesisht në kërkimin shkencor për të studiuar zhvillimin e organizmit dhe potencialin e qelizave staminale. Megjithatë, përdorimi i tyre për qëllime terapeutike është i kufizuar dhe shoqërohet me debate etike, pasi izolimi i këtyre qelizave përfshin shkatërrimin e embrionit.
Qelizat staminale nga gjaku i kordonit umbilikal
Qelizat staminale të gjakut të kordonit umbilikal, të njohura edhe si qeliza staminale neonatale ose perinatale, janë qeliza të reja biologjikisht që mblidhen në momentin e lindjes. Krahasuar me qelizat staminale të marra nga palca e kockave, ato kanë pësuar më pak ndryshime të lidhura me moshën dhe shfaqin një kapacitet të lartë për vetëripërtëritje dhe diferencim. Këto karakteristika i bëjnë ato një burim të rëndësishëm për transplantim dhe për zhvillimin e terapive rigjeneruese.
Qelizat staminale nga palca e kockave
Për shumë vite, qelizat staminale të palcës së kockave kanë qenë burimi kryesor për transplantimin e qelizave staminale hematopoietike. Zbulimi i qelizave staminale të gjakut të kordonit umbilikal ka zgjeruar ndjeshëm mundësitë terapeutike, duke ofruar një burim alternativ për trajtimin e një sërë sëmundjesh hematologjike, imunologjike dhe gjenetike.
Krahasuar me marrjen e qelizave staminale nga palca e kockave, e cila është një procedurë invazive dhe në disa raste kërkon anestezi, mbledhja e gjakut të kordonit umbilikal kryhet menjëherë pas lindjes, është e sigurt dhe pa dhimbje si për nënën, ashtu edhe për foshnjën. Për më tepër, qelizat staminale të gjakut të kordonit umbilikal janë biologjikisht më të reja dhe kanë një kapacitet të lartë për vetëripërtëritje.
Në gjakun e kordonit umbilikal gjenden kryesisht: